| Yapı Denetimi |
|
17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 Doğu Marmara Depremleri gerekçe gösterilerek; Yapı Denetimi ve Uzman Mühendislik kavramları gündeme getirildi. 595 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Yapı Denetimi ve 601 Sayılı KHK ile de yapı denetiminde çalışacak Uzman Mühendislerin tanımlarını içeren düzenlemeler yapılmıştır. Ana muhalefet partisinin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi 595 Sayılı KHK'yı iptal etmiştir. Ancak AnasolD iktidarı 595 Sayılı KHK'dan daha kapsamlı ve TMMOB ve Odalarını devre dışı bırakan 29.06.2001 tarihinde 4708 Sayılı yasa çıkarmış ve 19 ılde yürürlüğe sokmuştur. 595 Sayılı KHK ile TMMOB ve odaları tarafından düzenlenen Uzmanlık Belgeleri yerine Bayındırlık ve ıskan Bakanlığı tarafından verilen Denetiçi Belgeleri uygulamasına geçilmiştir.
ülkemizdeki Denetimsizlik Mevzuat Boşluğundan Değildir! ülkemizdeki denetimsizliğin temel nedeni rant ilişkilerinin tekniğin önüne geçmiş olmasındandır. Yer seçiminden başlanılarak bilinçli bir şekilde yapılan hatalar ve TMMOB'nin ilgili odalarının yapmak istediği kamusal denetimin engellenmesi başta kaynak israfı, deprem vb felaketlerde insan kaybının yüksek olması vb sorunlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Oysa 3194 Sayılı ımar Kanunu içinde Teknik Uygulama Sorumluluğu (TUS) kavramı vardır. Ancak bunun uygulanması konusunda direnç gösterenler; merkezi yönetimler, yerel yönetimler ve ilgili bakanlıklardır. Yıllarca başta TMMOB birmlerinin yapmak istediği proje denetimine ve TUS uygulamasına direnç gösterenler bizzat felaketlerin sorumlusudurlar. Bütün bunlar olmamış gibi Doğu Marmara Depremleri gerekçe gösterilerek mühendisler ve mimarlar suçlanılmış ve ardından da hepimizin hayatını ilgilendiren kamusal bir hizmet olan Yapı Denetimi piyasanın kar hırsına terkedilerek önce 595 sayılı KHK ile onun iptalinden sonra da 4708 Sayılı Yasa ile özelleştirilmiştir. 4708 Sayılı Yasa ıle Tüm Yetkiler Bayındırlık ve ıskan Bakanlığı (BıB)'nda Toplamış ve TMMOB Devre Dışı Bırakılmıştır! Yapı denetim sürecine ilişkin bütün idareler ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yetkileri ellerinden alınarak bütün yetkiler BıB'de toplanmıştır. Oysa Anayasa'nın 135. Maddesi ve 6235 Sayılı TMMOB Yasası gereğince, mesleki alanda uygulanması zorunlu gördüğü ve uzun yıllardır uygulaya geldiği, projelerin ilgili odalarınca mesleki denetime tabi tutulma uygulaması ortadan kaldırılmıştır. 4708 Sayılı Yasa'nın uygulanmaya Başlamasından Sonra Yapı Kalitesinde Artış Olmamıştır! Tamamen yapı sahipleriyle pazarlık esasında şekillenen yapı denetim süreci maalesef mevzuata uygun evrak tamamlamaya dönüşmüştür. (Burada gerçekten denetim yapan az sayıdaki yapı denetim kuruluşu ve oralarda çalışan meslektaşlarımızı eleştirinin dışında tutmak gerekiyor) 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Yasa'ya dayalı olarak yapılan uygulamalar ne yazık ki yapı denetiminden uzaktır. Yapı sahibi kendini denetleyecek kuruluşu kendisi seçmektedir ki bu zaten başlangıçta gerçek denetim yapılmasını engellemektedir. Yapı Denetiminde çalışan Meslektaşlarımız Mağdur Edilmektedir! Kurgu olarak yapı sahibi ile denetçi kuruluşun ticari ilişkisine endekslenmiş bir denetim(sizlik) süreci en çok denetçi olarak çalışan üyelerimizi mağdur etmektedir. Yapı denetiminde düşük ücretlerle sadece imza atmaya zorlanılan üyelerimizin hukukunun korunmasında eksik kalınmaktadır. çözüm TMMOB Odalarının Kamusal Denetiminden Geçmektedir! • Bugün 19 ilde 4708 Sayılı yasaya dayalı Yapı Denetimi diğer illerde ise TUS uygulaması yapılmaktadır. Denetim kamusal bir hizmettir ve bu hizmet ülke genelinde düzenli olarak sağlanmalıdır. • Denetimin tüm ülkeyi kapsayacak şekilde bütünlüklü olarak ele alınması gerekmektedir. • Denetçi üyelere yönelik olarak tüm TMMOB birimleri Tip Hizmet Sözleşmesi yapılması sağlamalıdır. • Düşük ücret kıskacında olan denetçi üyelerimize yönelik en az ücretler belirlenmelidir. • Denetçi üyelerin bilgi eksikliklerini gidermeye yönelik başlatılan eğitimler olumludur. Ancak bu eğitimlerin niteliği yeni teknolojik uygulamaları da kapsayacak şekilde genişletilmelidir. • Denetçi üyelere verilen eğitimlerin ücretlendirilmesinde daha makul bir ücret seviyesi belirlenmelidir. • Konunun tüm ayrıntılarıyla tartışılacağı ve yeni çözüm önerilerinin geliştirileceği bir Yapı Denetim Kurultayı TMMOB tarafından düzenlenmelidir. |
Bizden
